foto Lonely tree

Je "sweet spot" !

foto difractie

Iedere lens, of dat nu de standaard kitlens die bij je camera zat of een dure prime is, heeft zijn "sweet spot". Dat is de diafragma instelling waarop je camera/lens combinatie het beste presteert in scherpte.

We weten allemaal (de meesten toch) dat een klein F-getal een groot diafragma is met een geringe scherptediepte en een groot F-getal een klein diafragma is met een grote scherptediepte.

Dit leidt tot de verwarring dat hoe groter je f-getal zou zijn, hoe scherper je foto wordt. Niets is minder waar. Je mag scherptediepte niet verwarren met scherpte.

Er is een regeltje dat zegt dat een lens op zijn scherpst presteert als je deze 2 tot 3 stops terug diafragmeert vanaf zijn grootste opening. M.a.w. een lens met maximum diafragma van f/2,8 zal het scherpst zijn tussen f/5,6 en f/8. Op de onderstaande afbeelding zie je een voorbeeldje van een testje met verschillende diafragma instellingen.

foto scherpte bepaling

Dit is een uitsnede van een bepaald scherpstelpunt uit een foto, waarop je duidelijk kan zien dat een f/1,4 lens beter presteert in scherpte op f/5,6 dan op zijn volledige opening.
Dat heeft allemaal te maken met diffractie van het licht door je diafragma opening en hoe het dan op je sensor valt. Allemaal heel wetenschappelijk en saai.
Het komt er in het kort op neer dat je op een gegeven moment een opening hebt waarbij die diffractie (afbuiging van het licht) minder is dan bij andere openingen en dus scherpere beelden oplevert.

Maar hoe zit dat nu met die scherptediepte ? Wel het is wel zo dat, indien je een foto neemt op bijv f/16 je meer objecten scherp zal zien in je foto dan wanneer je hem op f/5,6 neemt, maar de objecten zijn minder scherp dan op bijv. f/5,6

foto scherptediepte

foto scherpte bepaling

Natuurlijk is dat een kleine uitsnede van een 36mp foto, maar je ziet duidelijk dat er een verlies in detail is op f/16.

Betekent dit nu dat je een landschap moet gaan schieten op een kleiner F-getal ?

Neen ! Het is een kwestie van de juiste verhouding vinden tussen diffractie en scherptediepte.
Waarom zou je een foto op f/22 nemen als je hetzelfde, zoniet een beter, resultaat krijgt op f/11 of
f/8. Maar heb je f/16 nodig om de juiste schertediepte te krijgen, dan moet je dat zeker doen.
Ik heb liever een beetje diffractie in mijn foto dan een verkeerde scherptediepte, en dat zullen waarschijnlijk alle landschapsfotografen zeggen.

Hoe bepaal je nu die lastige "sweet spot" op een makkelijke manier ?

- Kleef een stuk krant met een afbeelding en wat tekst er op aan je muur.
- Zet je camera op statief en zet deze recht voor de krant
- Stel scherp op de krant met grootste diafragma opening en neem je foto
- Doe dit telkens opnieuw door een stop terug te diafragmeren
- Doe dit ook voor de verschillende brandpuntsafstanden van je lens.
- zet je foto's op de computer en bekijk ze een voor een op 100%

Zo kan je er de scherpste foto's uithalen en bepaal je je sweet spot van je lens per brandpuntafstand.

Tot slot een filmpje als bonus van Steve Perry ( thnx Steve) waarin het fenomeen heel goed uitgelegd wordt. Beelden zeggen nu eenmaal meer dan woorden alleen.

https://youtu.be/N0FXoWdHXTk