foto lofoten

Het statief en de statiefkop !

foto statieven

Het is vaak een onderschat item in de fotografie, maar wel een must, zeker in landschapsfotografie. Een DEGELIJK statief.
Ik ga het hier enkel even hebben over de tripod en niet over de monopod.

Een statief helpt je echt betere foto's maken. Niet alleen helpt het je trilling voorkomen bij langere sluitertijden, maar terwijl je een statief aan het opstellen bent kijk je al naar je compositie. Het kost je wat meer tijd om je compositie te bepalen, waardoor je er ook beter over gaat nadenken.

Het is belangrijk dat je een statief aanschaft dat voldoet aan jouw wensen ! Het blijkt maar al te vaak dat veel fotografen eerst 2 statieven kopen voordat ze eindelijk het juiste te pakken hebben. Het is daarom slim om er eerst even goed over na te denken en tenslotte toch iets meer uit te geven dan je oorspronkelijk van plan was. Op het eind van de rit spaar je dan toch een hoop geld uit.

Ik zie maar al te vaak mensen werken met statieven die al beginnen te trillen van schrik als ze de camera zien komen die er op gemonteerd moet worden. Het zo zonde om je dure en zware full frame camera op een statiefje te monteren dat bij het minste zuchtje wind staat te shaken of al begint door te wegen door het gewicht van je toestel. Meestal komt daar nog een stevige teletoeter of zware landschapslens bij, waarbij het statief staat te kreunen op zijn pootjes.
Hou dus rekening met het soort toestel en de lenzen die je gebruikt bij de aanschaf van een statief. Niet alleen de lenzen die je reeds hebt, maar ook de lenzen die je ooit hoopt aan te schaffen.
Als het je doelstelling is om alle piepkleine vogeltjes van Europa op de gevoelige plaat vast te leggen en je spaart je suf voor die geweldige 600mm f:4 lens, hou er dan ook rekening mee dat de deze lens in combinatie met je camerabody aardig wat weegt en niet echt lekker stabiel staat op een of ander goedkoop statief van een intiernetdiscounter ! 
Ga daarom even langs bij een speciaalzaak. Niet alleen kunnen ze je daar van advies voorzien, maar tevens heb je de mogelijkheid om een statief even uit te testen, even vast te nemen en de specificaties door te nemen, zoals de maximum en minimumhoogte en het draagvermogen.

Zo zal je merken dat een aluminium statief goedkoper is dan zijn carbon versie, maar ook zwaarder. Ik prefereer carbon statieven, niet alleen omwille van hun gewicht, maar ook omwille van hun stabiliteit. Tevens neemt een aluminium statief snel de omgevingstemperatuur aan, waardoor ze in de winter ijskoud worden. Om te vermijden dat je vingers aan je statief vriezen kan je deze natuurlijk voorzien van beenwarmers, rubber omhulsels die je rond de poten kan doen en waaraan je je statief kan vasthouden.

Er zijn statieven met middenzuilen en zonder middenzuilen. Neem je er een met een middenzuil, let er op dat je middenzuil verwijderbaar is zodat je statief laag bij de grond kan. Tevens geld ook dat, hoe hoger je de middenzuil uitschuift, hoe meer je verliest aan stabiliteit.

fotostatief fotostatief liggend

Datzelfde geldt ook voor het uitschuiven van de poten ! Heb je niet de volledige hoogte van je statief nodig, schuif dan de dunste poten in en niet de bovenste dikkere.

Kijk ook naar de verstelbaarheid van de hoek van de poten. Gaat dat eenvoudig en kan je statief laag genoeg bij de grond. Ook hier geldt weer, hoe lager bij de grond, hoe meer je je stabiliteit verhoogt. Ook de vergrendeling van de poten is belangrijk. Kijk of het makkelijk gaat en stevig is.

Je ziet natuurlijk niet graag je dure spullen met statief en al op de grond vallen. Het is daarom belangrijk om je statief goed neer te zetten. Zet bijvoorbeeld altijd 1 van de poten richting je onderwerp. Dit is namelijk ook de richting waar je objectief heen zal wijzen. De 2 andere poten staan dan ook niet meer in de weg en je kan daar makkelijk tussen gaan staan of zitten.
Bij langere en zwaardere objectieven kan je ook beter je objectief aan het statief vastmaken in plaats van je camera. Dat verhoogt uiteraard de stabiliteit.

Op een statief hoort natuurlijk een statiefkop. Ook hier geldt dat er bij de verschillende koppen verschillende specificaties, oa. qua gewicht, tellen. Kijk dat zeker na vooraleer je je statief kop aanschaft.

In grote lijnen bestaan er 3 soorten en is het gewoon een kwestie van voorkeur.

- Een balhoofd is flexibel en klein maar nadeel is dat als je hem loszet meteen je hele camera los zit in alle richtingen. Een balhoofd met aparte "panstand" is heel prettig. Dan kun je in het horizontale vlak draaien, bijv. t.b.v. een panoramafoto, zonder dat je camera verandert in de andere richtingen.

Foto balhoofd

- Een drieweg kop is groter en lomper maar heeft als grote voordeel dat alle richtingen (horizontaal, verticaal en omhoog/omlaag) door aparte hendels zijn in te stellen. Je kunt dus heel nauwkeurig instellen. Nadeel is wel dat het allemaal wat langzamer gaat omdat je alles apart in moet stellen.

foto driewegkop

- Een schommelkop is vooral bedoeld voor de lange telelenzen. Die hebben een dermate gewicht dat dit op een normale kop, waarbij de camera bovenop de kop staat, niet werkbaar is. Bij een schommelkop hangt de combi a.h.w. aan de kop.

foto gimbal

Tenslotte nog iets over het onderhoud van je statief.
Net als bij alle andere apparatuur is ook bij een statief het onderhoud belangrijk. Zeker de (onderkant van de) poten kunnen snel vuil worden. Maak je statief daarom regelmatig schoon. In de meeste gevallen is simpelweg afvegen van het vuil een goede start. Ga je regelmatig het water in met je statief dan zal het zo nu en dan nodig zijn om je statief uit elkaar te halen en goed schoon te maken.